1 hr · Menlo Park, CA ·

I just went live a minute ago. Here’s what I said:

Today is my first day back in the office after taking parental leave. It was really special to be with Priscilla and August after she was born, and to get to spend some more time with Max.

While I was out on leave, I spent a lot of time with our teams on the question of Russian interference in the US elections. I made some decisions on the next steps we’re taking, and I want to share those with you now.

First, let me say this. I care deeply about the democratic process and protecting its integrity. Facebook’s mission is all about giving people a voice and bringing people closer together. Those are deeply democratic values and we’re proud of them. I don’t want anyone to use our tools to undermine democracy. That’s not what we stand for.

The integrity of our elections is fundamental to democracy around the world. That’s why we’ve built teams dedicated to working on election integrity and preventing governments from interfering in the elections of other nations. And as we’ve shared before, our teams have found and shut down thousands of fake accounts that could be attempting to influence elections in many countries, including recently in the French elections.

Now, I wish I could tell you we’re going to be able to stop all interference, but that wouldn’t be realistic. There will always be bad people in the world, and we can’t prevent all governments from all interference. But we can make it harder. We can make it a lot harder. And that’s what we’re going to do.

So today I want to share the steps we’re taking to protect election integrity and make sure that Facebook is a force for good in democracy. While the amount of problematic content we’ve found so far remains relatively small, any attempted interference is a serious issue. Here are 9 things we’ll be working on over the next few months:

1. We are actively working with the US government on its ongoing investigations into Russian interference. We have been investigating this for many months, and for a while we had found no evidence of fake accounts linked to Russia running ads. When we recently uncovered this activity, we provided that information to the special counsel. We also briefed Congress — and this morning I directed our team to provide the ads we’ve found to Congress as well. As a general rule, we are limited in what we can discuss publicly about law enforcement investigations, so we may not always be able to share our findings publicly. But we support Congress in deciding how to best use this information to inform the public, and we expect the government to publish its findings when their investigation is complete.

2. We will continue our investigation into what happened on Facebook in this election. We may find more, and if we do, we will continue to work with the government. We are looking into foreign actors, including additional Russian groups and other former Soviet states, as well as organizations like the campaigns, to further our understanding of how they used our tools. These investigations will take some time, but we will continue our thorough review.

3. Going forward — and perhaps the most important step we’re taking — we’re going to make political advertising more transparent. When someone buys political ads on TV or other media, they’re required by law to disclose who paid for them. But you still don’t know if you’re seeing the same messages as everyone else. So we’re going to bring Facebook to an even higher standard of transparency. Not only will you have to disclose which page paid for an ad, but we will also make it so you can visit an advertiser’s page and see the ads they’re currently running to any audience on Facebook. We will roll this out over the coming months, and we will work with others to create a new standard for transparency in online political ads.

4. We will strengthen our ad review process for political ads. To be clear, it has always been against our policies to use any of our tools in a way that breaks the law — and we already have many controls in place to prevent this. But we can do more. Most ads are bought programmatically through our apps and website without the advertiser ever speaking to anyone at Facebook. That’s what happened here. But even without our employees involved in the sales, we can do better.

Now, I’m not going to sit here and tell you we’re going to catch all bad content in our system. We don’t check what people say before they say it, and frankly, I don’t think our society should want us to. Freedom means you don’t have to ask permission first, and that by default you can say what you want. If you break our community standards or the law, then you’re going to face consequences afterwards. We won’t catch everyone immediately, but we can make it harder to try to interfere.

5. We are increasing our investment in security and specifically election integrity. In the next year, we will more than double the team working on election integrity. In total, we’ll add more than 250 people across all our teams focused on security and safety for our community.

6. We will expand our partnerships with election commissions around the world. We already work with electoral commissions in many countries to help people register to vote and learn about the issues. We’ll keep doing that, and now we’re also going to establish a channel to inform election commissions of the online risks we’ve identified in their specific elections.

7. We will increase sharing of threat information with other tech and security companies. We already share information on bad actors on the internet through programs like ThreatExchange, and now we’re exploring ways we can share more information about anyone attempting to interfere with elections. It is important that tech companies collaborate on this because it’s almost certain that any actor trying to misuse Facebook will also be trying to abuse other internet platforms too.

8. We are working proactively to strengthen the democratic process. Beyond pushing back against threats, we will also create more services to protect our community while engaging in political discourse. For example, we’re looking at adapting our anti-bullying systems to protect against political harassment as well, and we’re scaling our ballot information tools to help more people understand the issues.

9. We have been working to ensure the integrity of the German elections this weekend, from taking actions against thousands of fake accounts, to partnering with public authorities like the Federal Office for Information Security, to sharing security practices with the candidates and parties. We’re also examining the activity of accounts we’ve removed and have not yet found a similar type of effort in Germany. This is incredibly important and we have been focused on this for a while.

At the same time, it’s important not to lose sight of the more straightforward and larger ways Facebook plays a role in elections — and these effects operate at much larger scales of 100x or 1000x bigger than what we’re discussing here.

In 2016, people had billions of interactions and open discussions on Facebook that may never have happened offline. Candidates had direct channels to communicate with tens of millions of citizens. Campaigns spent tens of millions organizing and advertising online to get their messages out further. And we organized “get out the vote” efforts that helped as many as 2 million people register to vote who might not have voted otherwise. Many of these dynamics were new in this election, or at much larger scale than ever before in history, and at much larger scale than the interference we’ve found.

But we are in a new world. It is a new challenge for internet communities to deal with nation states attempting to subvert elections. But if that’s what we must do, we are committed to rising to the occasion. Our sophistication in handling these threats is growing and improving quickly. We will continue working with the government to understand the full extent of Russian interference, and we will do our part not only to ensure the integrity of free and fair elections around the world, but also to give everyone a voice and to be a force for good in democracy everywhere.

Thanks for tuning in, and we’ll keep you updated with more soon. You can read more on our Hard Questions blog here: http://wp.me/p4eLrC-2fX.

@FB/Mark Zuckerberg

Đồng Tiền Khôn Ngoan

Xưởng làm giấy để in tiền Hoa Kỳ thơm sực nức mùi vỏ cây tươi, thật sạch mới lấy từ đống cỏ khô. Xưởng làm giấy in tiền được xây cất từ thời 1870’s ở thành phố Dalton, Massachusetts, vẫn còn hoạt động cho đến ngày nay. Nguồn điện lực của xưởng lấy từ dòng sông Housatonic River giống hệt như ngày xưa. Mùi thơm của gỗ tươi tỏa ra từ trung tâm của nhà máy. Ngay giữa trung tâm là một quả cầu bằng sắt rất lớn, lớn hơn căn nhà, được đặt ở vị trí cao hẳn lên. Mỗi ngày, người ta rót vào quả cầu hàng tấn bông gòn nguyên chất, và vải lụa, cùng pha với nước được đưa vào. Rồi cứ thế quả cầu được hâm nóng, và xoay tít, giống như máy giặt quần áo, để gỡ bung các sợi trong vỏ cây và vải lụa. Sau đó, những sợi này được đưa vào một nhà máy khác, mới hơn, ở cuối con đường gần đó để làm thành loại giấy đặc biệt dùng riêng cho việc in tiền.

Cũng tại nhà máy lập ra từ thời thế kỷ thứ 19 này, người ta trang bị thêm những kỹ thuật tối tân, mới nhất trong nghệ thuật làm giấy bạc. Ví dụ, tờ giấy bạc 100 đô la, được lồng vào trong đó sợi băng mầu xanh bằng micro-optic để bảo mật. Đó là sợi giây mầu xanh dương ngay bên cạnh mặt ông Benjamin Franklin, lồng vào đó còn có hình bóng –image- của Chuông Tự Do, và con số 100. Đặc biệt là khi tờ giấy bạc được đặt nghiêng đi, thì con số 100 di chuyển lên xuống, hay chạy qua bên phải, bên trái. Đây là một kỹ thuật đặc biệt, sử dụng một triệu microscopic lenses vào trong đó, đặt chồng lên nhau ở mức độ hết sức tinh vi, nhỏ hơn sợi tóc của con người. Công ty làm giấy bạc Crane Currency là một công ty làm giấy bạc nổi tiếng từ hơn 140 năm qua, đảm nhiệm việc chế tạo giấy bạc cho hàng chục quốc gia trên thế giới đã đạt đến mức tinh vi như vậy. Ông Tod Niedeck, Trưởng ban tiếp thị của công ty khoe rằng, công ty Crane có khả năng làm những “image” siêu hơn nữa. Chẳng hạn khi tờ giấy bạc để nghiêng, người ta trông thấy một giọt nước chảy trên mặt hình người. Ông đã lấy cảm hứng từ khi xem cuốn phim Harry Potter. Ông muốn hình ảnh trông có vẻ sống động như thật. Trong tương lai, công ty còn có thể làm thêm những hình ảnh sống động hơn thế nữa. Ví dụ có thể để ông George Washington đi tới cái ghế, và ngồi xuống, hay để ông Fraklin nheo mắt, vẫy tay.

Lý do chính sử dụng những kỹ thuật tối tân này là để tờ giấy bạc khó bị làm giả. Nhưng lý lẽ đó không đủ để giải thích sự cầu kỳ này. Trong thực tế, những trường hợp làm giấy bạc giả hiếm khi xảy ra ở Hoa Kỳ. Lấy trường hợp năm ngoái làm điển hình: Nhân Viên Mật Vụ khám phá ra số giấy bạc giả, trị giá khoảng 64 triệu đô la, hơn một nửa là số giấy bạc bị tịch thu trong một cuộc ruồng bố ở Peru. Trung bình hàng năm có khoảng một trillion đô la giấy bạc lưu hành, như thế số giấy bạc làm giả chỉ vào khoảng 5 phần ngàn của tổng số giấy bạc lưu hành.

Ông Larry Felix, cựu giám đốc Văn Phòng In Giấy Bạc nói cho chúng tôi biết rằng đứng về khía cạnh tài chánh mà nói, những biện pháp chống làm tiền giả chẳng có ý nghĩa là bao. Bởi vì chi phí phòng ngừa làm bạc giả tốn kém gấp bội so với số tiền thực sự bị mất vì bạc giả, rất nhỏ. Nhưng những biện pháp phòng ngừa làm bạc giả có giá trị tâm lý rất lớn. Ông Felix nói: “Giấy bạc của ngân hàng hoàn toàn dựa vào lòng tin tưởng của công chúng.”. Tờ giấy bạc của Mỹ thực ra là tờ giấy nợ về mặt kỹ thuật, nói khác đi nó chính là một tờ I.O.U (tôi mắc nợ anh) do Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang phát hành. Bạn nhận tờ giấy nợ ngân hàng bởi vì bạn biết rằng khi trao tờ giấy nợ đó cho người khác, người ta cũng sẽ chấp nhận. Đây chính là điều bí mật chính yếu của việc lưu hành của tờ giấy bạc: Giá trị của tờ giấy bạc được mọi người đồng ý tôn trọng. Đặc điểm, phẩm chất cụ thể của tờ giấy bạc chỉ làm tăng thêm giá trị khi lưu hành. Cầm tờ giấy bạc với loại giấy tốt làm bằng bông gòn, vải lụa, và hình ảnh kỹ thuật tân tiến như đồng đô la Mỹ làm cho người ta thêm tin tưởng tờ giấy bạc sẽ tiếp tục giữ giá trị của nó.

Lịch sử đã xảy ra trường hợp lòng tin vào tờ giấy bạc của một số nước bị sụp đổ trong một sớm một chiều. Nổi tiếng nhất là vụ tờ giấy bạc Weimar của Đức, và gần đây là tờ giấy bạc của nước Zimbabwe, nước Iraq, và nước Brazil. Vụ sụp đổ giá trị đồng Pengo của nước Hung Gia Lợi hết sức khôi hài: Năm 1944, một đô la Mỹ ăn 33 đồng Pengo Hung Gia Lợi, chỉ hai năm sau, một đô la Mỹ ăn hàng trillion đồng Pengo Hung.

Nói chung đồng đô la Mỹ có giá trị hết sức bền bỉ.

Cách đây một thập niên, có cuộc thảo luận nghiêm túc đòi thay thế đồng đô la Mỹ bằng đồng Euro, hay đồng Nhân Dân Tệ – renminbi- của Trung Hoa dùng làm đồng tiền chính cho toàn cầu. Sau đó, cuộc suy thoái kinh tế xảy ra, chủ yếu là vì sự thất bại của hệ thống tài chánh Mỹ. Sự kiện này tình cờ lại xảy ra cùng lúc với sự xuất hiện loại tiền “ảo”, trả tiền qua internet, chẳng hạn như loại tiền “bitcoin” và Apple Pay, và sự xâm nhập của hệ thống trả tiền bằng cell phone trong các nước phát triển. Trong tình huống đó, đồng đô la Mỹ lại tái xuất hiện, và giữ vai trò chủ yếu. Sự kiện đó cho thấy không bắt buộc phải là đồng tiền tuyệt cú mèo thì người ta mới tin, chỉ cần đồng tiền đó đừng quá tệ là đủ. (Giới tài chánh ở Wall Street ví von rằng đồng đô la Mỹ vẫn là chiếc áo sơ mi sạch nhất.).

Ngày nay hơn một nửa số giấy bạc Hoa Kỳ được lưu hành ở ngoài nước Mỹ, đa số là loại giấy bạc $100 đô la. Đồng tiền Mỹ được tin dùng, và đáng tin cậy hơn cả tiền địa phương, ảnh hưởng của Mỹ lại có dịp nới rộng thêm.

Năm nay, nhiều định chế công quyền của Hoa Kỳ bị lôi ra chỉ trích chỉ vì Hoa Kỳ có một ông Tổng thống kỳ cục. Ông này hình như không để ý gì đến tầm quan trọng của những định chế công quyền. Cho đến nay, tờ giấy bạc của Mỹ vẫn chưa bị đụng chạm đến. Giá trị của giấy bạc Mỹ được Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang bảo vệ. Ngân hàng này đứng riêng hẳn ra ngoài, không dính líu đến những chuyện “điên khùng” đang xảy ra ở Hoa Kỳ. Nhưng sang năm tới, Tổng thống có thể thay thế bà Janet Yellen, và ông Stanley Fisher, vị Thống đốc, và Phó Thống đốc khả kính của Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang bằng những nhân vật mới. Người ta không lấy làm lạ khi ông Trump sẽ bổ nhiệm những kẻ bất tài chỉ ưa nịnh hót ông, những kẻ sẵn sàng thổi phồng, hay làm xẹp giá trị của đồng đô la để đạt mục tiên chính trị cho ông Tổng thống. Cố vấn kinh tế chính của ông Trump là ông Gary Cohn được coi là nhân vật đứng hàng đầu trong danh sách được ông Trump sẽ chọn làm Thống Đốc Ngân Hàng. Ông này là điển hình của những nhân vật khả ố trong chính quyền. Ông là cựu chủ tịch công ty đầu tư Goldman Sachs. Ông ta công khai nói rằng ông làm việc cho quyền lợi của các ngân hàng và những người giầu có. Tuy nhiên, quả thực ông ta là người có đủ khả năng làm Thống Đốc. Ông cũng thừa nhận rằng những chính sách liều lĩnh của ngân hàng dự trữ liên bang có thể làm tiêu tan lòng tin nơi đồng đô la, và gây ra những hậu quả tai hại lâu dài hơn cả sự tồn tại của chính quyền hiện nay.

Nguyễn Minh Tâm dịch
@How the Dollar Stays Dominant

MỖI MỘT CHÚNG TA ĐỀU LÀ LÃNH TỤ

Trong những ngày vừa qua, có nhiều người đã đưa ra ý kiến tỏ rõ sự thất vọng của họ về bà Aung San Suu Kyi nhất là trong cách bà xử lý khủng hỏang liên quan đến nhóm người thiểu số Hồi Giáo Rohingya đã phải chạy khỏi bang Rakhine ở Myanmar sang Bangladesh kể từ khi bạo lực bùng phát hồi tháng trước. Tạm không bình luận về vấn đề khủng hỏang sắc tộc và tôn giáo trong nội bộ của họ, tôi chỉ muốn bàn về « biểu tượng lãnh tụ » trong công cuộc chung thông qua hình ảnh « lãnh tụ » tưởng như không thể bị bẻ gãy của bà Aung San Suu Kyi.

Sau nhiều năm dấn thân tranh đấu cho độc lâp và nền dân chủ của Myanmar kể cả việc bất chấp tù đày và quản thúc, bà Aung San Suu Kyi luôn được coi là một tượng đài không thể lay chuyển về tinh thần đấu tranh nên giờ đây khi thấy bà “có vẻ thay đổi”, nhiều người đã từng ủng hộ bà, nhất là từ phương Tây đang cảm thấy bẽ bàng, thậm chí có những người tiêu cực hơn đã coi đó là một sự phản bội… Thật ra, « lãnh tụ » cũng chỉ là một con người và họ cũng có những giới hạn của mình. Kiến thức trong vũ trụ luôn thật bao la còn nhận thức của chúng ta dù giỏi đến mấy thì cũng không thể biết hết được tất cả mọi thứ trong cuộc sống. Chính vì chúng ta quá hâm mộ, quá yêu thương một người nào đó bỗng tỏa sáng mang đến hy vọng cho công cuộc chung đang đầy u tối mà đã vô tình tôn sùng họ thành thần tượng, biến họ thành « lãnh tụ » theo kiểu riêng của chính chúng ta. Khi mọi thứ không như mong muốn thì sự chán nản vì vỡ mộng đã biến chúng ta thành những người cay nghiệt, quay sang tấn công và làm tổn thương lẫn nhau.

Trên thực tế, cuộc sống luôn vận động và không có gì là bất biến ngoài lợi ích quốc gia dân tộc. Bản thân của « lãnh tụ » cũng có thể thay đổi theo chuyển biến của thời cuộc, của đảng phái cũng như cái được mất mà họ luôn phải đối mặt trên mỗi vũ đài chính trị. Chính vì vậy mà đừng bao giờ trông chờ và coi « Lãnh tụ » như một điểm quy chiếu dài hạn. Một ngôi sao không thể tự chiếu sáng cả bầu trời mà nhờ vào sự tương tác tỏa sáng âm thầm của hàng ngàn ngôi sao khác đứng ở bên cạnh nó. Đã đến lúc chúng ta cần phải có một cái nhìn rộng phù hợp hơn với thời cuộc cũng như quá trình chiến đấu thực tế của chúng ta ngày hôm nay. Trong cuộc sống đang thật giả lẫn lộn cùng những cạm bẫy được giăng ra khá ngọt ngào của nhà cầm quyền, nhiều người trong chúng ta đã bắt đầu bị mất phương hướng và chán chường. Thay vì cứ hoang mang đi tìm một lãnh tụ thì tại sao chúng ta không tự biến mình thành lãnh tụ, không lấy chính nghĩa và lợi ích chung của tòan dân làm kim chỉ nam cho họat động tranh đấu của chính mình ? Nếu chúng ta mà còn không đủ tin tưởng được vào bản thân của chúng ta thì làm sao chúng ta có thể đặt niềm tin vào ai khác được ?

Nói một cách khác, thay vì bị động trông chờ vào « lãnh tụ » hay hội nhóm nào đó, mỗi một người trong chúng ta hòan tòan có thể biến mình thành một chiến binh độc lập. Hãy từ bỏ ý nghĩ « một mình không thể làm gì » để có thể bắt đầu từ những điều nhỏ bé nhất, bình thường nhất, nhưng mang tính chính danh cao nhất : tranh đấu cho lợi ích cá nhân của mỗi chúng ta và cho gia đình của chúng ta ! Cùng với thời gian, từng cá thể sẽ có thể kết nối với nhau tạo thành một tầm nhận thức chung giúp cho những họat động tranh đấu được nâng lên thành lợi ích của quốc gia dân tộc. Mọi thay đổi lớn đều bắt đầu từ những cá nhân nhỏ bé và đến từ những hành động bình thường nhất bởi khi chúng ta không thể đấu tranh cho lợi ích riêng của bản thân mình thì làm sao chúng ta có thể đấu tranh cho người khác hay nhân danh cái gì đó to tát hơn được ?

Mỗi chúng ta đều có thể sử dụng quyền công dân đã được hiến định của mình để có thể chủ động tham gia vào tiến trình chính trị chung của đất nước thông qua các hình thức giám sát, phản biện, phê phán và đề xuất giải pháp một cách độc lập. Các nước dân chủ ở Tây phương phát triển được là nhờ họ có chế độ chính trị đa nguyên, đa đảng cùng hệ thống tam quyền phân lập. Còn ở Việt Nam, khi chúng ta chưa có may mắn được hưởng những điều mà phần lớn nhân loại đã có được tại thời điểm này thì chính nhân dân sẽ là những người giám sát các họat động của nhà cầm quyền một cách hiệu quả. Chính nhân dân sẽ tự tạo cho mình một chức năng « tam quyền phân lập » trong vai trò giám sát của mình để tạo thế đối trọng với sự độc quyền của nhà cầm quyền trong quản trị đất nước. Chắc chắn, với sự phát triển của truyền thông và công nghệ thông tin như hiện nay, mỗi người dân đều có thể biến mình thành một nhà báo tác chiến khách quan ngay tại hiện trường, một nhà phản biện thẳng thắn trên mọi chủ đề… và điều đó sẽ vừa giúp tăng khả năng giám sát, đòan kết trong nhân dân mà còn chế ngự hiệu quả sự lạm dụng quyền lực của những người lãnh đạo.

Lãnh tụ, đảng phái, thể chế chính trị chỉ là nhất thời. Lợi ích quốc gia và sự trường tồn dân tộc mới là vĩnh viễn. Chúng ta nắm chính nghĩa, chúng ta coi trọng sự thật và chúng ta là số đông thì tại sao chúng ta không là lãnh tụ của chính chúng ta ? Vận mệnh của chúng ta và của đất nước này là phải do chúng ta, những người dân tự nắm giữ và có quyền quyết định chứ không thể trông chờ vào những người ngồi trên quyền lực nhưng lại không được bầu lên từ lá phiếu độc lập của nhân dân. Đã đến lúc mỗi người dân cần phải biết lật ngược thế cờ, biết nhận thức được quyền hợp pháp đã được các tổ chức quốc tế công nhận để thấy rõ sức mạnh thật sự của mình, để cho nhà cầm quyền phải biết nể và sợ dân khi còn đang sống và ngồi trên ngai vàng quyền lực bằng thuế, bằng xương máu và nước mắt của chính nhân dân.

Võ Hồng Ly
@Fb/VHL

PHẠM TRỌNG YÊM –

LO TRƯỚC CÁI LO CỦA THIÊN HẠ, VUI SAU CÁI VUI CỦA THIÊN HẠ

Phạm Trọng Yêm (989–1052 SCN) là một học giả Nho giáo và nhà chính trị nổi tiếng triều đại Bắc Tống. Ông được biết đến với câu nói bất hữu: “tiên thiên hạ chi ưu nhi ưu, hậu thiên hạ chi lạc nhi lạc” (lo trước cái lo của thiên hạ, vui sau cái vui của thiên hạ).

Phạm Trọng Yêm phải tự lo toan cho cuộc sống từ rất sớm. Khi Phạm lên hai, cha ông qua đời. Ông gặp nhiều khó khăn trên con đường dùi mài kinh sử. Mỗi ngày chỉ có thể thổi nấu một nồi cháo cho hai bữa ăn. Vào mùa đông, ông phải cắt cháo đông lạnh thành từng miếng nhỏ ăn qua ngày.

Sau khi mẹ tái giá, Phạm buộc phải nương nhờ nơi cửa chùa.

Mài dũa trong gian khó

Trong gian phòng nhỏ hẹp của nhà chùa, Phạm Trọng Yêm cho thấy sự cần cù đáng kinh ngạc. Ông rửa mặt bằng nước lạnh để chống lại cơn buồn ngủ hoặc chỉ tựa lưng vào tường chợp mắt qua loa. Người ta nói rằng ông không ngủ trên giường trong năm năm.

Có người nói cha của một người bạn gửi vài món ngon cho Phạm khi biết ông chỉ ăn cháo mỗi ngày. Tuy nhiên, Phạm từ chối không dùng.

Khi được hỏi lý do tại sao, Phạm trả lời: “Tôi rất biết ơn lòng tốt của ngài. Tuy nhiên, tôi lo ngại những món ngon sẽ lôi cuốn để rồi trong tương lai có thể tôi không hài lòng với món cháo đạm bạc nữa”.

Lòng trung thực là nhân cách nổi trội

Mặc dù sống trong nghèo đói, Phạm vẫn giữ được phẩm cách cao thượng. Có lần tình cờ phát hiện một chiếc bình đầy vàng bạc chôn trong phòng mình, ông vẫn không màng chạm vào chúng.

Không lâu sau, Phạm đỗ tiến sĩ và bắt đầu sự nghiệp chốn quan trường. Khi một vài vị sư từ ngôi chùa ông từng sống đến xin giúp đỡ, Phạm đã chỉ cho họ chỗ chôn vàng trong căn phòng nhỏ.

Cảm phục trước sự chính trực của ông, các nhà sư hết lời khen ngợi: “Có được một vị quan phụ mẫu như Phạm, công lý cuối cùng sẽ đến với dân thường”.

Thiết lập chính sách tặng thưởng

Với vị trí của một phó Tể tướng, Phạm luôn cố gắng chống lại nạn tham nhũng và quan liêu. Ông cũng đề xuất một loạt các chính sách cải cách nhằm kiểm tra công vụ, quá trình giao đất và tăng cường lực lượng quân sự.

Phạm ưu tiên lựa chọn người am hiểu về giao thương cho các vị trí điều hành nhằm cải thiện quản lý nông nghiệp. Tuy nhiên, việc thực thi các chính sách không kéo dài quá một năm do áp lực từ các quan chức bảo thủ lo sợ mất chức và lợi lộc vì cải cách. Cuối cùng, Phạm buộc phải rời kinh thành để nhận một chức quan nhỏ tại địa phương.

Sau khi cáo lão hồi hương, Phạm dùng phần bổng lộc tiết kiệm được khi còn làm quan để mua một mảnh đất rộng. Ông cẩn thận lựa chọn người trông nom rồi dựng thành một trang trại, tạo kế sinh nhai cho người dân địa phương.

Hoa lợi được dùng để lo việc học hành của trẻ con các gia đình nghèo và chăm lo cho người già. Con cháu của Phạm cũng kế thừa tấm lòng thiện lương của ông và giữ gìn trang trại qua nhiều thế hệ.

Luôn vì người khác

Người ta nói rằng Phạm Trọng Yêm luôn nghĩ đến người khác trước. Tiêu biểu là câu chuyện tìm nơi yên nghỉ cho mình. Theo tín ngưỡng truyền thống của Trung Quốc, phong thủy của nghĩa trang gia tộc rất quan trọng đối với vận mệnh của các thế hệ con cháu.

Để đảm bảo tương lai thuận lợi cho gia quyến, người ta phải thỉnh giáo các Đạo sĩ về chọn nơi thích hợp nhất. Một ngày nọ, Phạm Trọng Yêm nghe được cuộc trò chuyện của một Đạo sĩ đang chỉ dẫn người đàn ông nọ chọn nơi chôn cất.

Theo vị Đạo sĩ này, mảnh đất mà hai người đang nói đến có vài tảng đá lớn nằm trên mặt đất làm nên hình dạng mũi tên xuyên qua tim, tạo thành thế phong thủy rất xấu, ai chôn tại đó sẽ tuyệt tự tuyệt tôn.

Khi nghe điều này, Phạm Trọng Yêm nhớ lại những thử thách cam go mà một người phải trải qua để có được quan phẩm và chức tước. Ông nghĩ, nếu một dòng họ phải chấm dứt, thì chẳng phải ông nên chịu nhận thay cho người ta. Vì vậy, ông đã mua mảnh đất đó làm nơi yên nghỉ cho mình.

Khi biết được một vị quan công bình và nhân hậu như Phạm Trọng Yêm sẵn sàng chấp nhận vận hạn xấu vì lợi ích của người khác, tất cả người dân đều cầu nguyện đừng để chuyện đó xảy ra.

Và vào ngày đám tang của Phạm Trọng Yêm, một ngày mưa bão, những lời cầu nguyện của người dân đã ứng nghiệm.

Trong buổi đưa tang ấy, giữa âm thanh sấm gào và bão nổi, những hòn đá đột ngột dựng lên thay đổi vị trí thành hình mũi tên chỉ lên trời tạo ra vị thế phong thủy tốt lành. Điềm báo phong thủy này là sự hưng thịnh về sau của cả một dòng họ.

Tưởng niệm của người đời

Phạm Trọng Yêm đã sống một cuộc đời thanh liêm chính trực, dành phần lớn bỗng lộc làm việc thiện. Dù sở hữu nhiều đất đai và trang trại thu lợi lớn, ông vẫn không xây dinh thự cho mình.

Sau khi qua đời, gia quyến cũng chỉ tổ chức cho ông một tang lễ đơn giản. Tuy nhiên, hàng trăm dân chúng đã kéo đến bày tỏ lòng biết ơn cùng nỗi buồn sâu sắc. Những người thọ ơn ông từ lợi tức trang trại cũng xin được đội tang ông ba ngày.

Được tin Phạm qua đời, người dân ở những nơi mà ông từng nhậm chức đã xây dựng đền thờ và tượng của ông, từ đó lưu truyền một câu nói nổi tiếng trong triều Tống: “Nhờ Phạm Trọng Yêm, triều đình nhà Tống có thể thừa hưởng ngày thái bình”.

Nguồn: An Nhiên – Theo Epoch Times (Tinh Hoa) 

@ senvang 

Tobias Rauscher 

 Still Awake (Original)

 

Thơ Trần Văn Lương

Tiễn Lê Xuân Lộc

 

 

    (Tiếc thương người bạn thân QGHC, cùng khóa

          CH8/NG ngày xưa, vừa vĩnh viễn ra đi)

 

Lộc ơi Lộc, khi nghe tin mày mất,

Tao sửng sờ: mày đi thật rồi sao ?

Đâu ngờ rằng vừa mới gặp lại nhau,

Mà phải sớm đớn đau câu vĩnh biệt.

 

Hôm nhận được hung tin từ Yến Tuyết (*),

Tao lặng người, chẳng biết tỉnh hay say.

Ngày cuối cùng ở đất Úc chia tay,

Đâu có dấu hiệu gì mày sắp chết.

 

Nhớ lại thuở mình bắt đầu quen biết,

Hai thằng Văn Khoa, ngốc nghếch ngu ngơ,

Đậu vào Trường Hành Chánh, dẫu "tay mơ",

Lại may mắn, Trời lơ cho tốt nghiệp.

 

Nhưng tai ương trùng điệp,

Thương quê mình gặp số kiếp không may.

Tao nhờ qua tạm trú ở nhà mày,

Nên thoát khỏi chốn tù đày oan nghiệt.

 

Hoang mang rời đất Việt,

Mày Paris, tao miết tận Cali.

Kể từ lúc phân ly,

Tin tức chỉ năm thì mười thuở.

 

Quan san cách trở,

Nặng nề món nợ áo cơm,

Nên chẳng biết gì hơn

Ngoài việc góp nhặt rơm chờ nhóm lửa.

 

Rồi bất chợt mày di cư lần nữa,

Bỏ Paris về nương tựa Úc châu.

Ngang Cali, mày dừng lại ít lâu,

Đủ để nói đôi ba câu đùa nghịch.

 

Và sau đó mày biệt tăm biệt tích,

Ngày qua ngày, dăm cuốn lịch dần vơi.

Chợt người quen đưa tin dữ tới nơi:

Vợ mày đã vội rời xa cõi tạm.

 

Ôm nỗi buồn vô hạn,

Mày một mình bầu bạn với con côi,

Sống cô đơn, quay lưng lại với đời,

Lấy Triết học để làm nơi tá túc.

 

Cuối năm ngoái, tao lần mò qua Úc,

Nuốt đường xa, lúp xúp đến gặp mày.

Vui thấy mày dường chẳng mấy đổi thay,

Vẫn ít nói như những ngày còn trẻ.

 

Căn nhà rộng, ánh chiều bay nhè nhẹ,

Tao huyên thuyên, mày lặng lẽ ngồi cười.

Có ngờ đâu là lần cuối, Lộc ơi,

Hai đứa được ngồi chơi, ôn chuyện cũ.

                        x

                    x      x

Nơi tao ở, màn đêm giờ đã phủ,

Ánh điện đường ngái ngủ hắt lên song.

Mắt nhìn quanh, tao gắng gượng dối lòng,

Rằng mày vẫn còn thong dong đâu đó.

 

Buồn quay lại cuốn phim đời nho nhỏ,

Từ những ngày cùng "chịu khó" vui chơi,

Qua mấy mươi năm lưu lạc xứ người,

Cho đến lúc mày trả trời hơi thở.

 

Ước mơ còn dang dở,

Cao xanh kia sao nỡ bắt sang bờ.

Thân tằm chết bơ vơ,

Vẫn vương vấn mãi đường tơ đã đứt.

 

Hãy yên nghỉ, Lộc ơi, đừng day dứt,

Cuộc đời dù có thực cũng là không.

Nhưng xin mày phù hộ để non sông

Sẽ không phải lọt vào trong tay Chệt.

 

Ra đi lúc quê nhà còn rên siết,

Chắc lòng mày cũng giãy chết đòi cơn.

Bọn tao rồi cũng chẳng khá gì hơn,

Chắc nhắm mắt vẫn ôm hờn mất nước.

 

Mày nhanh chân đi trước,

Đừng quên người còn nặng bước buồn đau.

Nếu quả tình có thế giới ngày sau,

Mình ắt gặp lại nhau nơi nào đó.

                    x

                x      x

Mịt mù đường thiên cổ,

Xin cho người về bến đỗ bình an.

 

              Trần Văn Lương

                 Cali, 7/2017

 

Ghi chú:

(*) Em gái Lộc

VỌNG CỐ NHÂN

Video Thương về cố đô

Gửi H.

Ở bên này tả ngạn sông Hương
Gót nhỏ người đi lấm bụi đường
Hạ đỏ thuyền tình nghiêng sóng vỗ
Thu vàng bể ái rối tơ vương
Có phải tay ngà buông chén ngọc
Hay là quốc sắc nhuốm phong sương
Ru con ai hát câu thơ cổ
“Vọng cố nhân hề thiên nhất phương”

 

Trương Thúy Hậu

2009